Knjiga Deng Đijenđijao, Deng Đun i Irine Žarkovne Magarašević „Vek ljubavi, vek stradanja” (2022) prvi put se našla u mojim rukama tek odštampana, nekoliko dana nakon što je Akademska knjiga objavila ovo izdanje na srpskom jeziku. Imala sam čast da kao maturantkinja Karlovačke gimnazije, za osvojenu Nagradu „Branislav Mandić”, za svestranost, dobijem upravo ovu knjigu na poklon.

Tri autora knjige (majka, otac i ćerka) iz internacionalne, azijsko-evropske porodice predstavljaju autentičnu sliku života u Kini i Jugoslaviji u periodu koji se prostire na čitav vek. Budući da sam u jezičkoj gimnaziji pohađala kinesko-engleski smer, jasno je da odabir ove knjige kao nagrade nije bio nasumičan, i njen sadržaj me je samo dublje zaronio u sinologiju.

Ipak, knjiga se ne mora posmatrati kao isključivo sinološko delo. Projekcijom globalnih kulturno-političkih tokova, u periodu od Prvog svetskog rata pa do danas, na mikrokosmos jedne porodice i navike i sudbine njenih članova, ona pokriva interesne sfere gotovo svakog čitaoca. Pre svega, knjiga je plodno tlo za kulturološko izučavanje, s obzirom na internacionalnost porodice u epicentru iste. Naime, prikazane su proslave svih, kako kineskih, tako i srpskih i ruskih praznika, učenje srpskog i ruskog jezika, uprkos životu u Kini, spremanje tradicionalnih jela Rusije, Srbije i Kine.

Upravo je odnos prema hrani, na način opisan u delu, zanimljiv – kako sa nutricionističke, tako i sa psihološke, pa čak i istorijske tačke gledišta. Cela knjiga protkana je prikazima ishrane porodice, kako u periodima blagostanja, kad su trpezu krasile praznične gozbe, tako i u trenucima potpune bede i siromaštva, kada su posledice neredovne i nekvalitetne ishrane pored gladi bile i teške bolesti. Ipak, kroz sve promene opstalo je neizmerno poštovanje prema hrani i svakom spremljenom jelu, kao i želja da se podeli sa bližnjima, bilo da je u pitanju gozba ili prosta kaša od sirka.

S geografske i meteorološke strane, intrigantan je internacionalni, lučki grad Harbin, u najsevernijoj kineskoj provinciji, Hei Long Đang, u neposrednoj blizini Sibira, koji je pozornica većine događaja u knjizi. Simptomatično za stanje u državi u izvesnom periodu jeste iscrpno opisivanje nesnosnih hladnoća u tom gradu veći deo godine, jer u dobima izobilja toplota je bila lako priuštiv resurs koji nije opsedao svakodnevnicu čoveka, dok je u siromaštvu opsedala smrznute.

Slično je sa saobraćajem – stanje u društvu tačno se može protumačiti time da li su autori knjige opisivali let avionom kao uobičajeni vid transporta ili nedostižni luksuz, da li su bicikl posmatrali kao prostu dečju igračku ili sušto prevozno sredstvo, da li im prelazak reke predstavlja ugodnu vožnju parobrodom ili mučno i opasno preplivavanje divlje vode…

Predočavajući svevremenu sliku čoveka i njegovog ličnog sveta upletenog u neukrotive struje ratova i revolucija, „Vek ljubavi, vek stradanja” postaje opšta priča u kojoj svaki pojedinac, na bilo kojoj geografskoj i istorijskoj tački, može da se prepozna.

Lena Bursić

(Autorka je studentkinja Pekinškog univerziteta tradicionalne kineske medicine)