Roman srpsko-kanadske književnice i muzičke umetnice Anice Lazin Taoci snova  govori o ljudima koji svoje živote posvećuju ostvarenjima vlastitih snova. Moglo bi se reći da je to novi lirski glas u savremenoj srpskoj prozi, samosvojan i originalan. Taj roman može da se vidi i kao poseban rukavac, koji  ne  izvire  i ne   uvire u postojeće književne tokove niti koketira sa aktuelnim književnim trendovima, već ide suvereno svojim putem gradeći sopstvenu, prepoznatljivu poetiku.

Nekoliko je važnih tačaka autorka  naglasila: odnos prema istoriji,  važnost  sećanja, odnos prema jeziku.

U romanu, prostranu istorijsku panoramu autorka posmatra kao okvir, kao povesnu sliku opštih tendencija epohe, da bi onda, izdvajajući i posebno osvetljavajući pojedinačne sudbine i likove, progovorila o univerzalnim pitanjima ljudskoga postojanja. Pripovedajući o seobama, o masovnim pokretima čitavih naroda, o temama uvek aktuelnim, Anica Lazin naglasak stavlja na pojedinačne sudbine, zumirajući ih u njihovoj posebnosti i neponovljivosti. U toj tački postavlja se pitanje pamćenja i značaja negovanja  kulture sećanja kao temelja na kojem počivaju kultura i civilizacija. 

A jezik pamti, i naša autorka to dobro zna: otud njen veoma živ odnos prema jeziku:  roman  Taoci snova  razbokorenim jezikom pripoveda raskošnu priču o nekoliko generacija porodice Laman koja svoja lutanja započinje u doba Marije Terezije, naseljavajući se na nesigurnom i trusnom banatskom tlu. S druge strane, paralelni tok radnje otkriva nam i sudbinu Gustava Malera,  njegov život ispunjen bolnim trzajima duše koja je iznedrila jedno od najmarkatnijih muzičkih opusa svoga doba. Inspirisana Malerovom muzikom, autorka nam približava njegovu umetnost kroz priču o iskušenjima  njegovog života, ispunjenog preispitivanjima, nesrećama, nerazumevanjem i gubicima. I upravo u prepletu ritma jezika i muzičkog ritma uvedenog sa malerovskom temom, opstaje i prenosi nam se autorkina poruka o važnosti korena makar oni živeli samo u našim mislima i snovima, o čuvanju porodičnih legendi i mitova koji,  možda , govore više od stvarnosti same.

Veličanstvena saga o teškoj borbi za život i osvajanje civilizacijskih vrednosti, o potrebi za ukorenjenošću i sudbinskim porodičnim preokretima koji nikako nisu lišeni žive veze sa istorijskim strujanjima epohe, pretvara se u povest u kojoj seobe otkucavaju ritam života ljudi lutalica, stvarajući porodične legende kao zamenu za izgubljene korene. U romanu je, kao u kakvoj književnoj partituri, celo pripovedno tkanje natopljeno muzikom, diše i govori muzikom koja je ugrađena u korene ove ubedljive proze.

Žaneta Đukić Perišić

Izvor: Danas, 24. decembar 2022.

Roman možete poručiti na našem sajtu sa popustom