{"id":21154,"date":"2023-02-28T15:16:45","date_gmt":"2023-02-28T14:16:45","guid":{"rendered":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/?p=18685"},"modified":"2023-02-28T15:16:45","modified_gmt":"2023-02-28T14:16:45","slug":"odlomci-sredom-vizantija-kao-putokaz-ka-antickom-svetu-odlomak-iz-studije-plavo-prozorje-milana-gromovica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/odlomci-sredom-vizantija-kao-putokaz-ka-antickom-svetu-odlomak-iz-studije-plavo-prozorje-milana-gromovica","title":{"rendered":"ODLOMCI SREDOM: Vizantija kao putokaz ka anti\u010dkom svetu (Odlomak iz studije \u201ePlavo prozorje\u201c Milana Gromovi\u0107a)"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Duhovni kontinuitet za kojim Jovan Du\u010di\u0107 pose\u017ee u Carskim sonetima<\/em> jednim delom proistekao je iz vizantijske duhovnosti. Slobodan Vitanovi\u0107, govore\u0107i o idealima herojstva i mu\u010deni\u0161tva u Du\u010di\u0107evom delu, tvrdi da pesnik vidi da je veli\u010dina nemanji\u0107ske dr\u017eave u \u201eizgra\u0111ivanju verske i nacionalne samosvesti\u201d, a ne u vojnim ili dr\u017eavni\u010dkim ostvarenjima. Citiraju\u0107i Du\u010di\u0107evo \u201ePismo iz Palestine\u201d Vitanovi\u0107 otkriva autorov stav prema vizantijskoj, gr\u010dkoj i na kraju srpskoj \u2013 svetosavskoj duhovnosti:<\/p>\n\n\n\n

Re\u0161avaju\u0107i sudbinsko pitanje odnosa izme\u0111u pravoslavlja, koje dolazi sa gr\u010dkog i vizantijskog izvora, i tla na kome se ono razvija, a koje nije i ne sme biti ni gr\u010dko ni vizantijsko, Sveti Sava je u srpsko pravoslavlje uneo, kako veli Du\u010di\u0107, \u2019\u010distotu odnosa izme\u0111u vernika i dr\u017eavljanina, izme\u0111u nacionalne dr\u017eave i dr\u017eavne nacije, i najzad izme\u0111u op\u0161teg i li\u010dnog\u2019. A to je: \u2019dalo Srbinu da ostane u duhovnom \u017eivotu oslobo\u0111en od stranaca. I da uvek bude sa Bogom nasamo\u2019 (Vitanovi\u0107 1997: 38\u201339).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Va\u017eno je  napomenuti  da  Vizantija  predstavlja  sponu  na  relaciji  srednji  vek\u2013antika  i vezivno  tkivo  zapadne  (anti\u010dke) civilizacije. Du\u010di\u0107, iako  latinski  u\u010denik, svesno  komunicira  u svojoj  poeziji, esejistici  i putopisnoj  prozi  sa  starom  gr\u010dkom  filozofijom  i kulturom. Georgije  Ostrogorski  u knjizi  Istorija  Vizantije<\/em>  govori  o Vizantiji  kao  o svojevrsnom  putokazu  prema  anti\u010dkom  svetu: \u201eVizantija  je  sa\u010duvala  kulturna  blaga  Antike  i time  ispunila  jednu  svetsko-istorijsku  misiju. Sa\u010duvala  je  rimsko  pravo, gr\u010dko  pesni\u0161tvo, filozofiju  i nauku  i predala  ih  u nasle\u0111e  evropskim  narodima  kad  su  ovi  sazreli  za  njihovo  primanje\u201d (Ostrogorski  1996: 17).<\/p>\n\n\n\n

\u201eDobar \u00a0primer \u00a0iz \u00a0srpske \u00a0istorije, koji \u00a0svedo\u010di \u00a0da \u00a0je \u00a0Vizantija \u00a0poslu\u017eila \u00a0kao \u00a0veza \u00a0od \u00a0srednjovekovne \u00a0Srbije \u00a0do \u00a0antike \u00a0\u2013 Gr\u010dke \u00a0i Rima, jeste \u00a0Du\u0161anov \u00a0zakonik \u00a0iz \u00a01349. godine, koji \u00a0je \u00a0napravljen \u00a0ugledanjem \u00a0na \u00a0rimsko \u00a0pravo, posredno \u00a0\u2013 iz \u00a0Vizantije. Kultura \u00a0Vizantije \u00a0jeste \u00a0direktna \u00a0veza \u00a0sa \u00a0kulturom \u00a0antike, ili \u00a0\u0161ire, sa \u00a0anti\u010dkom \u00a0civilizacijom, na \u00a0\u010dijem \u00a0se, prema \u00a0re\u010dima \u00a0Osvalda \u00a0\u0160penglera \u00a0\u201epo\u010detku \u00a0kraja\u201d danas \u00a0nalazimo \u00a0(\u0160pengler \u00a02010: 23). \u201eNa \u00a0po\u010detku \u00a0kraja, zapadne \u00a0\u2013 anti\u010dke \u00a0civilizacije, iza \u00a0istorijske \u00a0smrti \u00a0Vizantije \u00a0ostao \u00a0i opstao \u00a0je \u00a0mit \u00a0\u2013 njena \u00a0lepota \u00a0i vera, kao \u00a0neraskidivi \u00a0deo \u00a0svih \u00a0njenih \u00a0kultura \u00a0naslednica. […] Kada \u00a0je \u00a0u pitanju \u00a0simboli\u010dki \u00a0zna\u010daj \u00a0Vizantije \u00a0za \u00a0srpsku \u00a0kulturu, va\u017eno \u00a0je \u00a0ista\u0107i \u00a0da \u00a0su \u00a0balkanski \u00a0narodi \u00a0utemeljeni \u00a0na \u00a0njenom \u00a0kulturnom, religijskom \u00a0i \u0161ire \u00a0\u2013 civilizacijskom \u00a0zra\u010denju.Kulturna istorija \u00a0Srba, kao \u00a0naroda \u00a0Mediterana, i pored \u00a0svih \u00a0(samo)poricanja \u00a0do \u00a0dana\u0161njeg \u00a0dana \u00a0ostvaruje \u00a0duboke \u00a0i kontinuirane \u00a0veze \u00a0sa \u00a0bogatom \u00a0knji\u017eevno\u0161\u0107u \u00a0i kulturom \u00a0Vizantije\u201d (Gromovi\u0107 \u00a02014: 678). Koliko \u00a0god \u00a0vremena \u00a0bila \u00a0\u201eoskudna\u201d, o tim \u00a0vezama \u00a0najbolje \u00a0mogu \u00a0slutiti \u00a0pesnici.<\/p>\n\n\n\n

Ukoliko vam se svideo ovaj odlomak, knjigu mo\u017eete poru\u010diti na na\u0161em sajtu sa 25% popusta<\/strong><\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Duhovni kontinuitet za kojim Jovan Du\u010di\u0107 pose\u017ee u Carskim sonetima […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18686,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[405],"tags":[],"autor":[],"class_list":["post-21154","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti-sr"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21154","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21154"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21154\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21154"},{"taxonomy":"autor","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademskaknjiga.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/autor?post=21154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}