Gordićevi Ogledi o Ivi Andriću, koji svoje interpretativne mogućnosti ne podređuju pomodnoj aparaturi aktuelnih kritičkih postupaka, sigurno će svojom metodološkom otvorenošću i sigurnošću u iskazu i sudovima umnogome inicirati dalju savremenu analitičku i čitalačku recepciju najznačajnijeg modernog tradicionaliste srpske književnosti. Oni će istovremeno biti i nova potvrda naše kritike da je Andrićevo književno delo jedan od najvećih estetskih dometa novije srpske književnosti i kulture. Ukupni kritički rezultati ovih studija, ogleda i eseja, u kojima su romani i pripovetke našeg nobelovca, kao i njegova poetsko-meditativna i esejistička proza, pročitani na nov, moderan, individualan i uzoran kritički način, bez sumnje će predstavljati značajan autorski doprinos savremenoj srpskoj književnoj i kritičkoj misli.

Sadržaj  >> PDF

U studiji Dvoboj kao književni motiv Jovan Popov, profesor, prevodilac, teoretičar i književni kritičar, razvejao je svaku metodološku sumnju u celishodnost sličnih putovanja kroz svetsku književnost i istoriju. Isprativši dvoboj kao motiv i temu, od Ilijade, preko narodnih i srednjovekovnih epova, viteških romana, klasicističke drame i proze ruskog i francuskog realizma, do romana Džozefa Konrada i Tomasa Mana, autor nije ostao u ekskluzivnom okružju književnosti (mada pitanje razvoja žanrovskih i drugih literarnih osobenosti ovde nije zanemareno), već je zahvatio i problematiku istorije morala i opštih pogleda na svet ljudskih zajednica u različitim razdobljima i epohama. Ako je verovati Ivi Andriću, koji kaže da je u legendama i pričama prava istorija čovečanstva, onda ćemo deliće ove „prave” istorije svakako ispratiti u Popovljevoj studiji o dvoboju.

Gorana Raičević

Sadržaj  >> PDF

Knjiga Vjetrenjače Evrope, autora Gojka Čelebića, ima za predmet recepciju španskog i svetskog klasika Migela de Servantesa u kulturi češke tokom četiri stoleća (1605–2005). Ona spaja češku i špansku kulturu kroz vekove, ali i same te vekove sa celovite evropske tačke gledišta. Naime, ovaj naučni rad polazi od dubokih špansko-čeških veza u okviru zapadne civilizacije kroz stoleća, koja su obeležila kulturnu povest Evrope, ali isto tako i od zanimljivih i dragocenih pojedinosti jedne i druge kulture i drugih kultura u okruženju.
Čelebićev rad se u suštini bavi načinom kako je Servantes primljen i čitan u češkoj sredini od baroka do postmoderne (književnost, pozorište, opera, film, slikarstvo i druge umetnosti), ali isto tako uzima u obzir i posredničke uticaje: francuske, engleske, nemačke, ruske itd. Jedan deo ovog opsežnog rada posvećen je kulturnim i istorijskim dodirima Servantesovog dela sa crnogorskom, srpskom, hrvatskom i drugim južnoslovenskim sredinama.

Sadržaj  >> PDF

Marko Maletin (1890–1968) značajan intelektualac prve polovine 20. veka, bio je nepravedno zaboravljen i pored toga što je u najtežim godinama Matice srpske bio njen sekretar, istovremeno obavljajući dužnost urednika Letopisa Matice srpske. Zahvaljujući Rajki Uljmanski, koja je u ovoj monografiji sumirala sva bitna saznanja o Marku Maletinu, intelektualcu, pripovedaču, putopiscu, memoaristi, naučniku, pedagogu, novinaru i kritičaru –  budući istoričari književnosti sigurno će drugačije vrednovati njegovo delo.

Sadržaj  >> PDF